Yeni Firefox’la tanışın: Firefox Quantum

2004’te Firefox 1.0’ı çıkardığımızdan bu yana Firefox’taki en büyük güncellemeyi yaptık. Firefox Quantum’u yüklediğinizde farkı anında görecek, kendinizi daha mutlu hissedeceksiniz. Firefox’a neler yaptığımızı merak ediyorsanız, anlatalım.

İlk fark edeceğiniz şey hız farkı olacak. Birkaç sekme açın, hızın keyfini iyice çıkarın. Sonra kullanımı arayüzümüzü incelemeye başlayacaksınız. Bu yeni tasarıma Photon diyoruz. Photon’un amacı, Firefox’un yeni ve hızlı motorunu daha iyi kullanabilmeniz için daha ferah ve çağdaş bir tasarım sunmak. Tabii ki Photon arayüzü de Firefox kadar hızlı ve akıcı çalışıyor. Photon için yola çıkmadan önce araştırma ekibimiz insanların web’de nasıl dolaştığını inceledi. Firefox’un her ekranda güzel görünmesini sağlamak için gerçek dünyada kullandığınız donanımları inceledik, Firefox’un her türlü cihazda Firefox gibi görünmesini ve çalışmasını sağladık. Tasarımcılarımız günümüzün donanımlarını ele almakla kalmayan, geleceğe de dönük bir sistem tasarladılar.

Firefox, 90 dilde hazır gelen 60 arama sağlayıcısıyla en fazla arama seçeneği sunan tarayıcı olmayı sürdürüyor. Türkiye’de Yandex ile arama ortaklığımızı sürdürüyoruz. ABD ve Kanada’da ise Firefox Quantum’daki varsayılan arama sağlayıcımız Google olacak.

Günümüzün çok çekirdekli, az güç tüketen donanımlarından daha iyi yararlanmak için tarayıcı çekirdeğimizde bir sürü performans iyileştirmesi yaptık, ayrıca Stylo adlı yeni bir CSS motoru geliştirdik. Ayrıca, aktif olan sekmenin diğerlerinden öncelikli olmasını sağlayacak şekilde Firefox’u geliştirdik. Böylece sistem kaynaklarınızı daha verimli kullanıyoruz. Tüm bunların temelinde Haziran ayında duyurduğumuz çok çekirdekli Firefox teknolojisi var. Ama işimiz daha bitmedi. Quantum vizyonumuzu ilk kez duyuran dostumuz David Bryant, tarayıcı performansını artırmak için daha neler yapacağımızı yazdı.

Yeni Firefox’un nasıl çalıştığını görmek isterseniz şu videoya göz atabilirsiniz:

Firefox’u hızlandırmak ve güzelleştirmek hiç kolay bir iş değildi. Dünyanın her yanındaki çalışanlarımız ve gönüllülerimiz bugüne kadarki en iyi Firefox’u yaratmak için çok çalıştılar.

  • Geçen yıldan beri Firefox’a 700 kişi kod katkısında bulundu.
  • 888.199 satır kod eklendi.
  • 886.199 satır değiştirildi.

Firefox Quantum’un beta sürümünü kullanarak Mozilla’ya katkıda bulunanlar, görüşlerini de bizimle paylaştılar. İşte Türkiye’deki kullanıcılarımızdan birkaç yorum:

“Firefox an itibariyle yağ gibi akıyor. Bugüne kadar seni aldattığım için kusuruma bakma Firefox’um.” @rolandgoumi

“firefox quantum olmuş. tam olmuş. cillop gibi.” @artkolik

“Şimdi indi ve gerçekten çok hızlı, harika. Firefox Quantum’u deneyin.” @bathonea

“firefox quantum uçuyor resmen” @hkansnmz

“Çok enteresan, Firefox 1.900 civarı ram yiyordu Firefox Quantum’u indirdim kurdum 200 e indi. Müthiş.” @gloomart

“Adam gibi browser’da bugün… Gel de gönülleri fethetme :)” @techdostum

Yeni Firefox’un Windows, Mac ve Linux sürümünü hemen indirebilirsiniz. Ayrıca yeni Firefox görünümünü iOS ve Android uygulamalarımıza da taşıdık.

Firefox Quantum hakkında anlatılacak çok şey var ama artık okumayı bırakıp Firefox Quantum’u denemenin zamanı geldi. Çünkü mutlu olmanızı istiyoruz. Biz de bu arada Firefox’u daha da muhteşemleştirecek şeyler üzerinde çalışacağız.

Firefox Quantum’un Beta ve Developer Edition sürümleri hazır

Bugün çok heyecanlıyız çünkü gücünü tamamen baştan tasarlanmış, çağdaş bir motordan alan yepyeni Firefox’un Beta sürümü hazır. Yaptığımız değişiklikler ve yeni Firefox’un hızı karşısında sürüm numarası (57) kifayetsiz kalıyor. O yüzden bu yeni sürüme Firefox Quantum adını verdik.

Firefox Quantum yolculuğu

Geçen yılın Ekim ayında modern bilgisayarlara hitap eden yeni nesil bir motor oluşturmayı amaçlayan Quantum Projesini duyurmuştuk. Bu proje, Servo araştırma projemizin teknolojisini temel alıyordu. O zamandan beri mühendislik ekibimiz Firefox’u inanılmaz bir hıza ulaştırmaya odaklandı.

Bu yıl içinde Firefox’u eskisinden çok daha iyi hale getiren birkaç büyük gelişmeyi zaten hayata geçirdik. Örneğin Firefox’u çoklu işlem kullanabilir hale getirerek, hız ve bellek kullanımı arasındaki “doğru” dengeyi yakaladık. Buna ek olarak, WebAssembly ve WebVR gibi yenilikçi özellikler sayesinde, hem masaüstünde hem de VR başlıklarında web uygulamalarını doğala yakın performans ve hızla çalıştırmayı başardık.

Birçok yeniliği Firefox’un önceki sürümlerine ekledik ama Firefox Quantum’da bir araya getirmeyi plandığımız birkaç projemiz daha vardı.

Popüler web sitelerinde çok daha hızlı

Firefox Quantum o kadar büyük bir değişim ki sevdiğiniz sitelerde gezerken farkı anında hissedeceksiniz.

Üstelik Firefox Quantum’un hızını kendiniz de ölçebilirsiniz. Ekibimizin boş laflara karnı tok. O yüzden verileri temel alan bir yaklaşıma güveniyoruz. Tarayıcı performansını ölçmenin basit yollarından birisi, modern web uygulamalarını taklit eden (ve hâlâ geliştirme aşamasında olan) Speedometer 2.0 benchmark’ını kullanmak. Sonuçlar bilgisayarınıza ve aktif olarak kullandığınız uygulamalara göre değişebilir ama denemelerimizin çoğunda Firefox Quantum’un geçen yılki Firefox’a kıyasla yaklaşık 2 kat hızlı olduğunu gördük.

Sizin de kendi karşılaştırmanızı yapmanızı öneriyoruz ama çeşitli web sitelerinde Firefox Quantum ile Chrome’u karşılaştırdığımız kısa bir video hazırladık. Gördüğünüz gibi, Firefox Quantum çoğu zaman gözle görülür oranda daha hızlı.

(Acer Aspire W8 üzerinde çalışan Webpagetest. Performans, birkaç etkene bağlı olarak değişebilir.)

Peki Firefox Quantum’u nasıl bu kadar hızlı yapabildik?

Firefox yakın zaman dek tek bir işlemci çekirdeği üzerinde çalışıyordu. Oysa Firefox Quantum,  günümüzün bilgisayarlarında ve mobil aygıtlarında yer alan çoklu işlemci çekirdeklerini çok daha verimli şekilde kullanıyor. Bilgisayarınızın donanımını daha verimli kullanarak, Firefox Quantum’u önemli ölçüde hızlandırabildik. Örneğin, sayfaların oluşturulmasında çığır açan bir yaklaşım geliştirdik: Mozilla’nın öncülük ettiği Rust adlı sistem programlama diliyle yazılmış, müthiş hızlı bir CSS motoru. Firefox’un yeni CSS motoru hızlı çalışıyor, tek bir işlemci çekirdeğinde yavaş bir süreç çalıştırmak yerine birden çok işlemci çekirdeğini paralel olarak kullanabiliyor. Öteki tarayıcıların hiçbiri bunu yapamıyor.

Ayrıca, aktif olarak kullandığınız sekmenin arka plandaki sekmelerden daha önce indirilip çalıştırılmasını sağlayacak şekilde Firefox’u geliştirdik. Aktif sekme önceliğinin ayarlanması ve Firefox’un “tam kararında” çoklu işlem mimarisi sayesinde Firefox Quantum’la elde edeceğiniz sonuçlar çoğu zaman Chrome’dan daha hızlı oluyor, hem de yaklaşık %30 daha az bellek (RAM) tüketerek.

Ayrıca son birkaç aydır Firefox kullanırken tarayıcının herhangi bir yerinde karşılaşabileceğiniz yavaşlıkları gidermeyi amaçlayan girişimde bulunduk. Şu ana kadar ekibimiz bu sorunların irili ufaklı 468 tanesini giderdi.

Hızlı ve akıcı Photon tasarımı

Elbette performans testlerinde çok iyi olmak yetmez. Kullanıcılarımızın iyi tasarlanmış ve yüksek performanslı bir ürün kullandıklarını hissetmelerini de istiyoruz.  Kaputun altındaki bu gelişmeleri yansıtacak şekilde Firefox’un kullanıcı arayüzünü de baştan inşa ettik. Buna Photon projesi diyoruz. Yetenekli tasarımcılardan ve araştırmacılardan oluşan ekibimiz, kullanıcıların web tarayıcılarını nasıl algılandığını anlamak, özellikle de tarayıcının başında beklerken ne hissettiğinizi anlamak için çok çalıştı.

Yeni tasarımıyla Firefox, günümüzün yüksek çözünürlüklü ekranlarını ve görev odaklı kullanıcılarını dikkate alan yeni bir arayüzle çağ atlıyor. Photon sayesinde Firefox Quantum kullanıcıları, ihtiyaçlarını ilk sıraya koyan, çağdaş ve yeni bir tasarımı kullandıklarını hissedecekler. Foton iyi görünmekle kalmıyor, çok da akıllı. Photon’u dokunmatik ekranlı bir Windows bilgisayarda kullanıyorsanız menülerin boyutları, fare mi yoksa parmak mı kullandığınıza göre değişiyor.

Yeni, minimalist tasarımda dikdörtgen sekmeler, akıcı animasyonlar ve kaydettiğiniz her şeye hızlı erişim sağlayan bir “Arşiv” sizi bekliyor. Yer imleriniz, Pocket, geçmişiniz, indirdikleriniz, sekmeler  ve ekran görüntüleriniz Arşiv’de toplanıyor. Firefox Quantum, günümüzün fare ve dokunmatik temelli işletim sistemlerinin hepsiyle uyumlu: Windows 10, macOS High Sierra, Android Oreo ve iOS 11.

Pocket da içinde

Firefox Quantum’a, Mozilla’nın geçen yıl satın aldığı “daha sonra okuma” uygulaması Pocket‘ı da entegre ettik. Pocket’ın iOS ve Android uygulamaları sayesinde daha önce kaydettiğiniz yazıları her yerde, internetiniz olmasa bile okuyabileceksiniz.

Firefox Quantum’a yakında güncelleme yapabilir veya Beta’yı hemen indirebilirsiniz

Sadık Firefox kullanıcılarından biriyseniz tarayıcınız 14 Kasım’da kendiliğinden Firefox Quantum’a güncellenecek. Ama sınırları zorlamaktan hoşlanıyorsanız Beta sürümünü bugünden itibaren masaüstünde, Android’de ve iOS’te deneyebilirsiniz. Ama web geliştiricisiyseniz, web’i inşa edenler için özel olarak tasarladığımız yepyeni araçları içeren Developer Edition’ı indirebilirsiniz.

Son yıllarda Firefox çok değişti ve daha fazlası da yolda. Kasım’da çıkacak Firefox Quantum hakkında daha fazla bilgi almak için ilgili sayfamızı ziyaret edebilir ve yeniliklerden haberdar olmak için bültenimize kaydolabilirsiniz.

Firefox Quantum’u Beta kullanıcılarımıza sunmaktan dolayı acayip heyecanlıyız. Umarız siz de dener ve beğenirsiniz.

Firefox Focus’un Android sürümü, sinir bozucu reklamları engelliyor ve gizliliğinizi koruyor

iPhone ve iPad için tasarladığımız hızlı, basit ve her zaman gizlilik sağlayan yeni tarayıcımız Firefox Focus’u geçen yıl tanıtmıştık. Kasım ayından bu yana çok şey oldu. İnternet tüketicileri giderek daha bilinçli hale geliyor ve hem kişisel verilerini korumaya ve hem de internet paketlerindeki değerli megabaytlardan tasarruf etmeye çalışıyorlar.

İnternet gezintilerinizi gizli tutmak istediğiniz zamanlarda Focus’un çok kullanışlı olacağını biliyorduk ama memnuniyetiniz bizi bile şaşırttı: Firefox Focus, App Store’da ortalama 4,6 puana ulaşarak iPhone ve iPad için yapılmış en beğenilen tarayıcı oldu.

Firefox Focus’un merakla beklenen Android sürümü de artık hazır!

IPhone ve iPad sürümümüz gibi Android uygulamamızda sekmeler, karmaşık ayarlar vb. yok. Oturumunuzu tamamen silmek için tek bir düğme var.  Firefox Focus, mobil gezintilerinizi yavaşlattığı bilinen takipçi reklamlar tarafından takip edilmeden internette gezinmenizi sağlıyor.  Peki, bu takipçileri neden engelliyoruz? Çünkü bu tür takipçiler, gezdiğiniz sayfaları sizin bilginiz dışında takip etmekle kalmıyor, mobil cihazınızdaki sayfaları yavaşlatıyor ve daha fazla veri tüketmenize yol açıyor.

Daha fazla bilgi almak için aşağıdaki videoyu izleyebilirsiniz (İngilizce):

Android için yeni özellikler

Firefox Focus’un Android sürümüne, iOS sürümümüzde olmayan bazı özellikler de ekledik:

  • Takipçi sayacı: Meraklılar, uygulamayı kullanırken her sitede sizi takip etmek isteyen kaç reklamın engellendiğini görebilir.
  • Takipçi engelleyicisini kapatma: Düzgün yüklenmeyen sitelerde engelleyiciyi kolayca devre dışı bırakarak işinizi görebilir, sonra yeniden etkinleştirebilirsiniz.
  • Bildirim hatırlatıcı: Focus arka planda çalışırken bunu bir bildirimle hatırlatacağız. Bildirime dokunarak gezinti geçmişinizi hemen silebileceksiniz.

Focus’u Android’de varsayılan tarayıcınız olarak kullanabilceğiniz şekilde hazırladık. Hem özel sekmeleri hem de gerektiğinde reklam engellemeyi kapatmayı desteklediğimizden, örneğin tek bir makaleyi takip edilmeden okumak istediğinizde, Facebook gibi uygulamalarla birlikte çalışabiliyor. Focus’u, mobil web’de kontrolü elinizde tutabilmeniz için yarattık. Onu daha da geliştirmeye devam edeceğiz. Daha hızlı ve daha gizli bir mobil gezinti deneyimi için Firefox Focus’u güvenle tercih edebilirsiniz.

Firefox Focus’u Google Play’den ve App Store’dan indirebilirsiniz.

Şimdiye kadarki en iyi Firefox

E10s sayesinde Firefox’un yeni sürümü, bellek tüketimi ve hız arasındaki “doğru” dengeyi yakalıyor.

Seyahatlerinizi planlarken veya alışverişten önce fiyat karşılaştırması yaparken interneti kullandığınızdan eminiz. Bu tarz karmaşık işleri yaparken genellikle tarayıcınızda birden fazla sekme açıyorsunuzdur. Bu sekmelerde çalışan sitelerde ve web uygulamalarında büyük ihtimalle animasyonlar, videolar, büyük resimler ve daha pek çok şey yer alıyor. Karmaşık ve büyük siteler giderek daha fazla karşımıza çıkıyor. Wired’ın araştırmasına göre bugünün ortalama bir web sayfası yaklaşık 2,5 megabayt büyüklüğünde. Eskiler bilir: İlk DOOM oyunun tamamı o kadar yer kaplıyordu. Şimdiye kadar, bir Firefox sekmesindeki karmaşık bir sayfa, diğer sekmeleri de yavaşlatabiliyordu. Bunun mükemmel bir tarayıcı deneyimi olmadığını kabul ediyoruz.

Firefox‘un karmaşık sitelerde daha hızlı çalışması için bir süredir üzerinde çalıştığımız bir proje vardı: Firefox’u birden fazla işletim sistemi işlemi kullanacak şekilde değiştiriyorduk. Türkçe çevirisi: Eski Firefox, tarayıcıda tüm sekmeleri çalıştırmak için tek bir işlem yürütüyordu. Oysa modern tarayıcılar, yükü birbirinden bağımsız işlemlere bölebilmeliydi. Firefox’u birden fazla işleme bölme projemize, suyu temel elementlerine ayıran kimyasal bir süreç olan “elektroliz”den ilham alarak Electrolysis (kısaca E10s) adını vermiştik. E10s, bugüne kadar Firefox kodlarında yaptığımız en büyük değişiklik. Bugün, E10s projesinin bir sonraki büyük aşamasını başlatıyoruz.

Dört içerik işlemiyle daha hızlı Firefox

Dün çıkan 54. sürümüyle Firefox, açık sekmelerdeki web sayfalarını çalıştırmak için dört ayrı işlem yürütebiliyor. Bu sayede, bir sekmedeki ağır ve karmaşık bir web sayfası, diğer sekmelerdeki sayfaların tepki sürelerini ve hızlarını çok daha az etkiliyor. Sekmeleri işlemlere ayırarak bilgisayarınızdaki donanımı daha verimli kullanabiliyoruz. Böylece Firefox, en sevdiğiniz sayfaları yüklerken artık sizi daha az bekletiyor.

Biz bir süredir Firefox’un bitmemiş test sürümlerinde (Nightly) bu özelliği kullanıyorduk. Performans artışının gözle görülür olduğundan eminiz. E10s sayesinde Firefox daha hızlı çalışmakla ve daha az çökmekle kalmıyor, web sitelerini daha akıcı ve sorunsuz çalışıyor. Facebook Haber Kaynağı gibi yoğun sayfalar bile sorunsuz ve temiz bir şekilde karşınıza geliyor. E10s özellikli yeni Firefox’a geçtikten sonra, artık onsuz yaşayamayacağınızı söyleyebiliriz.

E10s ile gelen Firefox 54’te siteler tüm bilgisayarlarda, ama özellikle de belleği (RAM) daha az olan bilgisayarlarda daha iyi çalışacak. Firefox, hız ve bellek tüketimi arasındaki “doğru” dengeyi sağlamayı amaçlıyor. Firefox’un çoklu işlem mimarisini yakından tanımak ve Chrome’dan farkını öğrenmek isterseniz Ryan Pollock’un blog yazısını okuyabilirsiniz.

Firefox, az bellek kullanımında lider

Popüler tarayıcıların bellek tüketimini karşılaştırdığımız testlerde Firefox’un Windows 10, macOS ve Linux’ta rakiplerinden çok daha az RAM kullandığını tespit ettik. (RAM, Rasgele Erişim Belleği anlamına gelir ve aktif olarak çalıştığınız uygulamaları depolayan bellek türüdür.) Bu demek oluyor ki Firefox’la web’de özgürce dolaşırken, bilgisayarınızdaki diğer yazılımları çalıştırmak için de daha fazla RAM’iniz kalıyor.

Bugüne dek yaptığımız en iyi Firefox

Sıradan kullanıcıların bile fark edebileceği iyileştirmeler sayesinde Firefox 54, şimdiye kadar geliştirdiğimiz en iyi Firefox sürümü. Firefox’un bu sürümünde başka küçük geliştirmeler de var. Değişikliklerin tam listesini sürüm notlarımızda görebilirsiniz. Web geliştiricisi veya eklenti geliştiricisi iseniz yeni sürümde devreye aldığımız Web Platformu ve WebExtension API’ları hakkında bilgi almak için Hacks Blog’umuzu inceleyebilirsiniz.

Quantum Projesi konusunda ilerleme kaydederken, modern cihazlara yönelik tamamen yenilenmiş bir tarayıcı oluşturmayı hedefliyoruz. Amacımız, Firefox’u hem bilgisayarlarda hem de mobil cihazlarda en hızlı ve en sorunsuz tarayıcı yapmak. 2017’nin sonlarına doğru Firefox’un yeteneklerinde ve performansında yine büyük sıçramalar göreceksiniz. Firefox’u kullanmayı bıraktıysanız, şimdi yeniden denemenin tam zamanı. Onu yine seveceğinizi düşünüyoruz.

 

iOS için Firefox’un yeni sürümüyle mobil gezinti kolaylaşıyor

Firefox’un herkesçe bilinen gizlilik ve güvenlik özelliklerini mobil cihazlarınıza da taşımaya devam ediyoruz. iPhone, iPad ve iPod touch’ta daha iyi bir web gezintisi deneyimi için, iOS için Firefox’un yeni sürümünü dün yayımladık.

iOS için Firefox’ta yeni neler var?

Bugün araç takımı: Akıllı telefonunuzu kullanırken hedefe kadar hızlı ulaşmak istediğinizi biliyoruz. Firefox araç takımını Bugün ekranınıza ekledikten sonra hızlıca yeni sekme açabilir, panoya kopyaladığınız linkleri anında ziyaret edebilirsiniz.

iOS için Firefox Bugün

Şahane çubuk: Bundan sonra arama çubuğuna bir şey yazdığınızda Firefox, arama motoru sonuçlarının yanı sıra eşleşen yer imlerinizi de gösterecek.

2016-05-11-11-15-12-83dc22

Güvenlik yönetimi: Varsayılan olarak Firefox, bir web sitesinin bağlantısı güvenli olmadığını sizi uyararak bilgilerinizi korur. Güvensiz bir siteye girmek istediğinizden eminseniz Firefox artık bu uyarı mesajını geçme olanağı sunuyor.

2016-05-11-11-17-06-5e4311

Bu yeni özellikleri hemen denemek için uygulamayı App Store’dan indirebilir veya güncelleyebilirsiniz.

Download_on_the_App_Store_Badge_US-UK_135x40

Firefox kullanıcıları iOS’te de sevdikleri tarayıcıyı kullanabilecek

iPhone, iPad veya iPod touch sahibiyseniz sizin için güzel bir haberimiz var: iOS için Firefox, dünyanın tüm App Store’larında indirmeye sunuldu.

Türkçe desteğiyle gelen iOS için Firefox, en sevdiğiniz tarayıcıyı daima yanınızda taşımanıza olanak veriyor. Akıllı ve esnek arama, sekme yönetimi, Firefox Hesapları ile eşitleme, Gizli Gezinti gibi sevilen Firefox özelliklerini iOS sürümümüze de taşıdık.

Diğer cihazlarınızdaki gezinti geçmişinizi, sekmeleri, parolaları ve yer imlerinizi iOS için Firefox ile eşitlemek isterseniz Firefox Hesapları’nı kullanabilirsiniz.

  • Arama önerileri, ne aradığınız tahmin ederek sizi en kısa sürede kendi seçtiğiniz arama motoruna yönlendirir.
  • Görsel sekmeler, aynı ekranda birden fazla sekmeyi yönetmeyi kolaylaştırır.
  • Gizli Gezinti, geçmişinizi kaydetmeden ve mevcut çerezleri (cookie) ziyaret ettiğiniz sitelerle paylaşmadan web’de gezinmenizi sağlar.

iOS cihazınızdaki Firefox’a daha kolay erişmek için onu ana ekranınızın alt kısmındaki dock’a ekleyebilirsiniz.

iOS için Firefox

iOS için Firefox’un ilk sürümünü beğeneceğinizi umuyor, yeni özellikler üzerinde çalıştığımızın müjdesini de şimdiden veriyoruz.